Fikstür Nedir?

Üretilecek bir parçanın istenen koordinatlarda rijit bir şekilde kalmasını sağlamak ve oluşturulacak geometriyi istenen hassasiyette yapabilmek maksadıyla kullanılan yardımcı araçlardır. Bazı fikstürler üretim esnasında ürünü bir araya getirmek veya işlemek için kullanılırken bazıları ise üretim sonrasında ölçüm kontrolleri için kullanılmaktadır.

Fikstürler imalat prosesine göre çeşitlenmektedir. Bunlardan sıkça kullanılan ve fikstür deyince belkide ilk akla geleni ise Kaynak Fikstürleri dir.

Kaynak Fikstürü

Kaynak fikstürleri geniş ve kendi içinde bölümlere ayrılan bir konu olduğu için farklı bir yazıda ele alacağız. Kullanım amaçları kaynak işlemi yapılacak çok parçalı yapılarda istenen koordinatlarda parçayı sabitleyerek ölçü tekrarlanabilirliğini sağlamak ve prosesi hızlandırmak maksadıyla kullanılmaktadır.

Bunun haricinde genel bir başlık altına alacak olursak ölçüm fikstürleri veya kontrol fikstürlerini sıraya koyabiliriz. Burada durum farklıdır üretim proseslerinden geçmiş olan ürünün 3 boyutlu data ile uyumunu veya istenen ölçüler içinde olup olmadığının kontrolü için belirlenen referans noktaları baz alınarak belli bir koordinatta sabitlemeyi sağlayan araçlar olarak değerlendirilebilir. Kontrol fikstürleri üzerinde sadece ölçüm işleri gerçekleştirilir ve oldukça hassas üretilen fikstürlerdir.

Üçüncü kategori ise işleme fikstürleri olarak karşımıza çıkar. İşleme fikstürleri adından da anlaşılacağı üzere işleme esnasında ve seri üretime yönelik üretimi hızlandırmak maksatlı kullanılan aparatlardır. Bu fikstürler jig olarakta adlandırılmaktadır.

Jig ve fikstür arasındaki benzerlikler

  • Jig ve fikstür zorunlu olarak yerleştirme ve kelepçeleme için düzenlemelerden ve alet kılavuzu için isteğe bağlı bir düzenlemeden (jig burcu) oluşur.
  • Her ikisi de bireysel işaretlemeyi ve konumlandırmayı ortadan kaldırabilir. Bu, sonuçta üretkenliği artıran işleme sırasında boşta kalma süresini azaltır.
  • Her ikisi de benzer görevi uzun süre tekrar tekrar gerçekleştirmenin neden olduğu tahmin edilemeyen insan hatasını azaltma eğilimindedir (insanın da bir dayanıklılık sınırı veya stresi vardır).
  • Her ikisi de işlemede doğruluğu çeşitli şekillerde artırabilir. Böylece yakın tolerans kolaylıkla elde edilebilir. Ayrıca kusurlu ürünlerin üretimini ve dolayısıyla reddedilmeyi azaltırlar.
  • Her ikisi de otomatik olmayan makinelerde kullanılır. Yer belirleme görevi pnömatik veya hidrolik sistemle yürütüldüğünden otomatik CNC tabanlı makineler için gerekli değildir.
  • Her ikisi de işleme sürecini kısmen otomatikleştirebilir (üretimde insan katılımını azaltır).
  • Her ikisi de fosfor bronz (tekrarlanan kullanım sırasında aşınmayı azaltır), yüksek karbonlu çelik vb. Gibi benzer metallerden yapılabilir.

Jig ve fikstür arasındaki farklar

JigFikstür
Jig, öncelikle kesicinin iş parçası üzerinde önceden tanımlanmış konumlarda tekrar tekrar hareket etmesine kılavuzluk etmek için kullanılan bir cihazdır. Mastarlar ayrıca kesiciyi yönlendirmenin yanı sıra iş parçasını tutabilir, destekleyebilir ve yerleştirebilir.Fikstür, amaçlanan yönü koruyarak iş parçasını sağlam bir şekilde kavramak, desteklemek ve yerleştirmek için kullanılan bir cihazdır. Kesicinin belirli bir konuma hareket etmesine kılavuzluk etmez.
Bir jig genellikle daha hafiftir. Bazen jigler, sıkıştırılmadan sadece elle tutulur.Fikstür, kesme kuvvetini ve titreşimi sürdürmek için gerekli olduğundan genellikle daha ağır ve sağlamdır. Böylece çalışma tablası ile sıkıca kenetlenir.
Jig’in kullanımı kolay kabul edilir ve bu nedenle bu cihazı çalıştırmak için daha az beceri gerekir.Fikstürün kullanımı biraz karmaşıktır ve bu nedenle beceri gerektirir.
İşe göre kesiciyi bulmak için ek bir cihaz gerekmez.Kesiciyi amaçlanan konumda doğru bir şekilde hareket ettirmek için bloklar, göstergeler vb. Gibi ek aksesuarlar istenir.
Jig, delme, delme, raybalama ve kılavuz çekme işlemlerinde sıklıkla kullanılır.Fikstür frezeleme, planyalama, şekillendirme, kanal açma vb.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir